Op mijn verjaardag vorig jaar, trakteerde mijn beste vriend me op een etentje en vertelde me dat 13 juni eveneens de feestdag was van Elegguá (ook Eleguá), een speciale dag in de Santería-religie, waar Elegguá aanboden wordt als de belangrijkste godheid. Het viel hem ook op dat de kledij die ik droeg een combinatie van rood en zwart was, de kleuren van Elegguá, zei hij. Bij mijn thuiskomst, was ik zo gefascineerd dat ik onmiddellijk op zoek ging naar meer informatie over deze voor mij zeer belangrijke godheid!
Sinds het overlijden van mijn mama, bijna tien jaar geleden, voelde ik de noodzaak om onophoudelijk op zoek te gaan naar de perfecte Rood-Zwart-Verhouding. Ik zorgde er ook voor dat ik steeds rood met zwart trachtte te combineren, want daardoor voelde ik me veilig, beschermd, bijna onaantastbaar en soms zelfs onsterfelijk, zonder te kunnen uitleggen waarom precies. Het betekende voor mij dus veel meer dan louter een voorkeur voor deze kleuren, bijvoorbeeld omdat ik ze gewoon mooi vond of omdat het mijn smaak was. Het was voornamelijk de combinatie en de functie waar het om ging.
In mijn levensverhaal, waarin trauma, bescherming en verlies een centrale rol spelen, kan Elegguá worden gezien als een constante aanwezigheid die het pad beïnvloedt, zowel in uitdagingen als in onverwachte kansen. (Even ter zijde: In het Chinees betekent crisis zowel uitdaging als kans.)
Elegguá’s invloed op trauma en bescherming is diep verweven met de uitdagingen en keuzes die we in het leven moeten maken. Zijn energie kan zowel bescherming bieden als testen opleggen die leiden tot verwarring en onbalans. Wanneer de bescherming wegvalt, zoals na het verlies van een geliefde ouder (mijn mama), kan zijn invloed chaotisch aanvoelen, maar biedt uiteindelijk ook de mogelijkheid voor herstel en spirituele groei.
Bij mensen met een psychosespectrumstoornis (zoals ik), kan Elegguá’s rol als poortwachter tussen de werelden leiden tot een verstoorde balans tussen de spirituele en fysieke dimensies, wat zich uit in psychotische symptomen. Het herstellen van de verbinding met Elegguá kan cruciaal zijn om de innerlijke stabiliteit en mentale helderheid terug te vinden.
Elegguá: De Orisha van Kruispunten en Wegen
Elegguá is een Orisha, een godheid en speelt een centrale rol in Afro-Caraïbische tradities zoals Santería in Cuba. Santería, ook bekend als Regla de Ocha, ontstond dus in Cuba, maar komt voort uit de traditionele Yoruba-spiritualiteit en werd gevormd door de invloed van het katholicisme en de koloniale geschiedenis.
Elegguá wordt gezien als de boodschapper van de andere Orisha’s (hij brengt boodschappen over tussen de mensen en deze godheden), en de bewaker van kruispunten, deuren en wegen. Hij opent en sluit paden, zowel in de fysieke als in de spirituele wereld. Hij bepaalt iemands lot en is de eerste Orisha die wordt aangeroepen in rituelen.
Hij draagt een staf als symbool van zijn rol als wegopener, beschermer en boodschapper. De staf vertegenwoordigt zijn autoriteit, zijn vermogen om obstakels al dan niet te verwijderen (wegen te openen of te blokkeren), en zijn speelse, maar krachtige invloed op het lot. Daarnaast dient het als wapen tegen negatieve energieën.
Ellegguá is een Trickster-figuur: hij kan zowel speels en ondeugend zijn, maar eveneens wijs en beschermend.
Kenmerken van een Trickster-godheid
Tricksters zijn slim en vriendelijk; ze gebruiken hun intelligentie en sluwe streken om problemen op te lossen of situaties te manipuleren. Daarnaast zijn ze ondeugend en speels; ze testen mensen door grapjes, raadsels of onverwachte gebeurtenissen. Ze bewegen zich vaak tussen het goddelijke en het menselijke, tussen orde en chaos. Tenslotte brengen ze vaak nieuwe inzichten, vernietigen oude structuren en openen nieuwe mogelijkheden.
Elegguá is een perfect voorbeeld van een trickster-godheid. Hij kan wegen openen of blokkeren, afhankelijk van hoe iemand hem behandelt. Hij kan testen of iemand echt respect toont en kan onverwachte uitdagingen opwerpen om iemand sterker of wijzer te maken. Soms lijkt zijn gedrag kinderlijk of speels, maar er schuilt steeds wel een diepere les achter.
Andere trickster-goden zijn bijvoorbeeld Loki (Noorse mythologie), Hermes (Griekse mythologie) en Coyote (inheemse Amerikaanse mythologie).
Symboliek van de kleuren: Rood en Zwart
De kleuren rood en zwart zijn heilig voor Elegguá en symboliseren zijn dubbele aard:
Rood staat voor levensenergie, passie, actie en bescherming. Het symboliseert zijn krachtige en actieve kant, die obstakels wegneemt en wegen opent, terwijl Zwart het mysterie, het onbekende, transformatie en wijsheid vertegenwoordigt. Dit verwijst naar zijn rol als trickster en poortwachter tussen de fysieke en spirituele wereld.
Samen tonen deze kleurencombinatie dualiteit: de balans tussen licht en donker, orde en chaos, bescherming en uitdaging. Mensen die een natuurlijke voorkeur hebben voor deze kleuren kunnen onbewust resoneren met Elegguá’s energie, wat betekent dat hij een sterke spirituele aanwezigheid in hun leven kan hebben.
Als iemand zich aangetrokken voelt tot deze kleuren, kan dat dus wijzen op een diepe innerlijke connectie met Elegguá. Dit kan betekenen dat:
- Elegguá een spirituele gids is in hun leven, of dat hij invloed uitoefent op hun levenspad;
- Ze vaak op symbolische kruispunten in het leven staan, met moeilijke keuzes en onverwachte wendingen;
- Ze een sterk beschermingsmechanisme hebben ontwikkeld, omdat Elegguá bescherming biedt aan zijn volgelingen;
- Ze een mix van speelsheid en ernst in hun karakter hebben.
Feestdag
Op 13 juni wordt Elegguá geëerd in vele Afro-Caraïbische gemeenschappen. Deze feestdag valt samen met de katholieke feestdag van Sint Antonius van Padua, waarmee Elegguá vaak wordt gesyncretiseerd. Deze syncretisering is ontstaan tijdens de slavernij, toen Afrikaanse religies werden verborgen onder de mantel van het katholieke christendom. Het is een symbolische overgang waarbij gelovigen de traditionele Orisha nog steeds eerden door hem te associëren met een katholieke heilige die een vergelijkbare functie vervulde, zonder de gevaren van vervolging door de koloniale overheersers.
De keuze voor 13 juni als feestdag voor Elegguá heeft zowel historische (katholiek syncretisme met Sint Antonius) als symbolische ( het krachtgetal 13) redenen. Het is een dag die de verbinding tussen de fysieke en spirituele werelden benadrukt, een moment van vernieuwing en transformatie. Daarnaast is het ook een gelegenheid om de zegen van Elegguá te vragen voor nieuwe mogelijkheden in het leven.
In de Yoruba-traditie wordt de kracht van Elegguá vaak geassocieerd met het begin van nieuwe cycli, het doorbreken van oude patronen en het creëren van nieuwe kansen. Dertien juni valt in het midden van het jaar, wat symbolisch kan worden gezien als een moment van balans tussen het begin (de lente) en het einde (de zomer), waardoor het een geschikte tijd is voor reflectie en vernieuwing.
Gelovigen brengen op deze dag offers zoals snoep, speelgoed, rum, sigaren, kaarsen en kokosnoten om zijn zegen te vragen.
Elegguá en mijn geboortedatum (13 juni 1982, vaderdag)
De geboorte op vaderdag kan erop wijzen dat het leven sterk beïnvloed zou worden door de energie van mannelijke leiding en bescherming, maar dat deze energie in disbalans zou zijn door de afwezigheid en schadelijke invloed van de vader.
Elegguá regeert over kruispunten, en ik werd geboren op een symbolisch kruispunt: tussen vaderlijke aanwezigheid en afwezigheid, tussen bescherming en verwaarlozing.
Het getal 13 wordt in spirituele tradities vaak geassocieerd met transformatie en wedergeboorte – een thema dat Elegguá vaak in het leven van zijn kinderen brengt.
De sleutelbos van Elegguá
Geen enkele ceremonie kan beginnen zonder eerst Elegguá te aanbidden. Hij bezit immers de ring met drie sleutels: één voor het verleden, één voor het heden, en tenslotte één voor de toekomst. Dit past perfect bij zijn rol als meester van kruispunten, want hij overziet alle mogelijkheden en tijdslijnen.
De sleutel van het Verleden – Dit vertegenwoordigt de lessen die iemand heeft geleerd en de ervaringen die iemand heeft opgedaan. Elegguá herinnert mensen eraan om van hun verleden te leren en om dankbaar te zijn voor wat hen gevormd heeft.
De sleutel van het Heden – Dit is de sleutel die aanzet tot actie en het nemen van beslissingen. Elegguá waakt over het huidige moment en geeft signalen over welke richting de beste is. Hij kan subtiele tekens of duidelijke obstakels plaatsten om iemand op het juiste pad te houden.
De sleutel van de Toekomst – Dit staat voor de wegen die nog open moeten gaan of afgesloten blijven. Elegguá heeft de macht om kansen te bieden of uitdagingen te sturen, afhankelijk van hoe iemand zich opstelt tegenover het lot.
Spirituele gids
Elegguá is een krachtige, maar ook speelse spirituele gids. Door hem met respect en toewijding te eren, kan hij de wegen openen naar voorspoed, geluk en spirituele groei. Hij leert dat het verleden, heden en toekomst met elkaar verbonden zijn:
- Zonder respect voor het verleden, kun je het heden niet begrijpen;
- Zonder de focus te leggen op het heden, kun je de toekomst niet beïnvloeden;
- Zonder een open blik op de toekomst, blijf je vastzitten in oude problemen.
Tijdens rituelen worden de sleutels soms gebruikt om Elegguá te vragen duidelijkheid te vragen over het verleden, richting in het heden en zegeningen voor de toekomst.
Hoe kan men de energie van Elegguá in balans brengen bij psychosegevoeligheid?
De combinatie van rood en zwart en de sterke connectie met Elegguá kunnen wijzen op een diepere spirituele gevoeligheid en een natuurlijke verbinding met de grenzen tussen werelden. Bij psychosegevoeligheid kan dit zowel kracht als uitdaging brengen: rood kan bescherming bieden, maar ook overprikkelen, terwijl zwart kan leiden tot diep inzicht, maar ook verwarring. Het in balans brengen van zijn energie en het aanroepen van stabilisatoren zoals Obatalá (deze Orisha brengt mentale rust en stabiliteit en kan helpen om Elegguá’s trickster-aspect onder controle te houden), kan helpen om psychotische symptomen te verminderen en een gezonde spirituele verbinding met Elegguá te behouden.
Reactie plaatsen
Reacties